ريسك و بازده
بانک کارآفرین

عوامل موثر بر قیمت و بازدهی هر سهم را می‏توان به دو‌گروه تجزیه کرد؛‌گروه نخست مرتبط با تاثیری است که هر سهم از عوامل کلی اقتصاد می‏پذیرد و‌گروه دوم وابسته به متغیرهایی است که تنها به خود همان سهم مربوط است.

متغيرهاي اقتصادی مختلفی را می‏توان به عنوان عامل تاثیرگذار روی بازده سهام در نظر‌گرفت اما اگر بخواهیم یک متغير را به عنوان تاثيرگذارترين متغير انتخاب کنیم بهترین انتخاب شاخص بازار سرمایه است. براي سادگي، تمام عوامل انحصاری را که تنها بر یک سهم موثر هستند نیز در یک عامل خلاصه می‏کنیم. به این ترتیب می‏توان مدل معروف به مدل بازار را ساخت. مطابق این مدل، بازده هر سهم از دو عامل تشكيل مي‌شود كه يك جزء آن ناشي از بازار است كه ضریب تاثیر‌پذیری سهم از بازار را بتا مي‌نامند؛ جزء ديگر بازده هر سهم مربوط به خود سهم است كه آلفا ناميده مي‌شود. به بيان آماري، اين مدل از رگرسيون بازده هر سهم بر شاخص بازار، حاصل مي‌شود كه عرض از مبدا رگرسيون آلفا و شیب رگرسيون نیز همان ضریب بتا است.
به عنوان مثال اگر متوسط بازده سهمی 15‌درصد، بتای آن 5/0 و بازده بورس 20‌درصد باشد، 10‌درصد= 5/0×20‌درصد از بازده آن متاثر از بازار و آلفای آن برابر 5‌درصد بوده است یعنی به طور متوسط، 5‌درصد از بازده آن سهم مستقل از وضع كلي بازار و مختص خود شركت و 10‌درصد از بازدهي متاثر از وضع كلي بازار بوده ‌است.
در اين مدل از داده‌هاي تاريخي جهت محاسبه آلفا و بتا استفاده شده و بديهي است ممكن است اتفاقات آتي متفاوت از روند گذشته سهم باشد.
مطابق محاسبات اين مدل، در طول سه سال گذشته، ميانگين بازده سالانه آن 46‌درصد، بتای آن 56/0 و ميانگين بازده سالانه بورس در این مدت 13‌درصد بوده است. بنابراین حدود 3/7‌درصد (كه از ضرب 13‌درصد و 56/0 به‏دست مي‌آيد) از بازده این شرکت متاثر از بازار و آلفای آن برابر 7/38‌درصد بوده است؛ یعنی به طور متوسط، 7/38‌درصد از بازده اين سهم مستقل از وضع كلي بازار و مختص خود شركت و 3/7‌درصد از بازدهي متاثر از وضع كلي بازار بوده است.

*شركت ساوآفرين

http://www.donya-e-eqtesad.com